Duikend Nederland was dit najaar in de ban van een grijze trekkervis. Normaal leven ze op de Atlantische Oceaan maar deze dwaalgast had een hol gemaakt in het Frans Kok rif waar hij (of zij) het goed naar z’n zin had. Van zo’n zeldzame waarneming wil je natuurlijk foto’s maken. De vraag is dan: neem je een 105 macro mee of toch een wijdere 60 voor een portret? Voor een grondeltje is de 105 prima. Maar dit beest, een volwassen dier van zo’n 45 centimeter groot, krijg je er met een 105 niet op. Dan toch maar een 60? Een nieuwe voorzetlens van Nauticam, de mid-range focus optimizer (kortweg MFO-3), lost het dilemma op.
105 wordt 60
De MFO-3 is een voorzetlens die je onder water voor de poort van het onderwaterhuis zet. De lens is ontwikkeld op verzoek van de bekende onderwaterfotograaf Alex Mustard. Hij liep tijdens een black water fototrip tegen het probleem aan dat hij soms onderwerpen tegenkwam die te groot waren om met zijn 105 macrolens te fotograferen. Op zijn verzoek ontwikkelde Nauticam een natte voorzetlens die de langere macrolenzen een grotere beeldhoek geeft (38° in plaats van 23°) en een kortere scherpstelafstand (0 – 150 centimeter in plaats van 31 centimeter – oneindig). Daarmee wordt een 105 macro in feite een 60 macro – geschikt om grotere onderwerpen van dichtbij te fotograferen. De vergrotingsfactor blijft ongeveer 1:1.
Op camera’s met een full frame sensor is de MFO-3 te gebruiken met o.a. 100 (Canon), 105 (Nikon, gebruikt voor dit testverslag) en 90mm (Sony) macrolenzen. Fotografeer je met een OM System camera met M43 sensor dan is de MFO-3 te combineren met een 90 of 60mm lens. Nauticam werkt nog aan uitbreiding van de range aan lenzen waarmee de MFO-3 optimaal samenwerkt.
Het visportret
Tijdens het duiken met de MFO-3 blijf ik uit de buurt van de oesters. De voorzetlens is 11,4 centimeter lang en steekt flink vooruit, een kras heb je zo te pakken. De camera heeft ondanks de toeter voorop niet de neiging om voorover te kantelen. Doordat de lensgroep achterin zit, tegen de poort van het camerahuis, blijft de set goed in balans. Een voordeel van de extra lengte is dat ik beter in staat ben de flitsers aan weerszijden naast de lens te plaatsen. Een prima uitgangspositie om een visportret te maken. Onze trekkervis is nieuwsgierig en laat zich dichterbij lokken als ik met mijn pointer zachtjes op een reefball tik. Soms komt hij zo dichtbij dat ik achteruit moet vinnen om de kop goed in beeld te krijgen. Ik schat in dat de foto van de vis op ongeveer 30 centimeter afstand is gemaakt. Met alleen de 105 macro had ik van veel verderaf moeten fotograferen om de vis helemaal in beeld te krijgen, met fletse foto’s als resultaat.
In het zwembad doe ik nog een onwetenschappelijk testje met een blikken vis en een rolmaat ernaast. Met alleen de 105mm krijg ik de hele vis in beeld op anderhalve meter afstand. Op 40 centimeter van de lens krijg ik de linkerbovenhoek van de kop met een oog in het frame. Met de MFO op de 105 krijg ik op 40 centimeter (gemeten vanaf de voorkant van de macrolens) de hele vis in beeld. Er is behoorlijk wat vignettering in de hoeken. Dat komt omdat mijn macrolens in een iets te lange poort zit. Zonder MFO heb ik hier geen last van, maar met de grotere beeldhoek van de voorzetlens dus wel. Met een passende poort, waarbij de lens tegen het frontglas ligt, is dit opgelost.
En wat vinden we ervan?
Met de MFO-3 is het alsof je met 2 macrolenzen tegelijk duikt. Je kunt kleine naaktslakjes en grote kreeften in 1 duik fotograferen. Door de grotere beeldhoek en kortere werkafstand kom je veel dichter bij een wat groter onderwerp. Hiermee verklein je de waterkolom waar je doorheen fotografeert. Dat merk je tijdens het fotograferen aan een beter beeld in de zoeker en de autofocus die beter volgt en scherpstelt. De 3D autofocus tracking had geen moeite het oog van de vis te volgen, ook al stond er geen pilotlamp op (want daar houdt meneer niet van). En je ziet het verschil zodra je de foto’s thuis op het grote scherm bekijkt. De foto’s zijn scherper, contrastrijker en voller van kleur dan de foto’s van de vis die alleen met een 105mm van verder weg zijn gemaakt. Gaandeweg de duiken merkte ik dat ik steeds meer foto’s met de MFO-3 maakte dan zonder. Kortom: een blijvertje.
Met dank aan Onderwaterhuis.nl voor het beschikbaar stellen van een testexemplaar.
