Leestijd: 3 minuten

Onze eigen Noordzee heeft ook prachtige wrakken om op te duiken en dat bewijst het Pispottenwrak. De bijnaam van dit onbekende stalen vrachtschip verwijst naar een deel van de lading, die je nog steeds kunt vinden. Het wrak ligt ongeveer 30 zeemijl uit de kust van Scheveningen op een diepte van 30 meter.

Feitelijk ligt het wrak in de zuidoostelijke hoek van het Natura2000 gebied de Bruine Bank. Het zicht in dit gebied varieert uiteraard door het jaar heen, maar vaak is dat zo tussen de 4 en 15 meter. Het Pispottenwrak ligt rechtop, maar grote delen zijn verzand. Dit maakt dat je nergens echt (verder dan 3 meter) ín het wrak terecht kunt komen. Centraal tussen alle steenbolken zul je de schroefas tegenkomen, welke je totaal zo’n 45 meter lang kunt volgen. Deze eindigt aan de achterkant bij de grote stalen, nog verticaal staande, schroef van zo’n drie meter breed. Onderweg zijn de grote spinkrabben en vijgsponzen natuurlijk niet te missen. Eenmaal bij de schroef is het de moeite waard om ook even op kleinere schaal te kijken, want op deze schroef werd in 2021 voor het eerst voor ons land de vierstip zakpijp (Morchellium argus) gevonden. Inmiddels vind je deze prachtige roze zakpijpjes over het hele wrak verspreid in steeds groter wordende clusters. Toch is de soort nog steeds maar op twee wrakken in ons deel van de Noordzee gevonden en dus blijft het bijzonder. Ook zeeveertjes, kleine hydropoliepen, zijn vaak te vinden op de schroef inclusief Doto naaktslakken.

Als we onze weg vervolgen linksom rond de schroef volgen we een hoog opstaande wand, die direct aan het zand grenst. Linksonder zul je in de gaten enkele congeralen vinden, al zijn dit zeker niet de enige van het wrak. De wand zelf zit vól met mooi klein leven, denk aan Japanse zakpijpjes, bretelzakpijpen, gezwollen bolzakpijp, diverse mosdiertjes, sponzen, gestekelde zandkokerwormen, maar ook de citroenslak laat zich vaak zien op het Pispottenwrak. Als je naar rechts kijkt zul je vele pitvissen rond zien hangen op het zand. Kijk je naar boven, zie je met regelmaat pollak voorbij schieten.

  • Renate Olie
  • Renate Olie
  • Renate Olie
  • Renate Olie
  • Cor Cuyvenhoven

Aan het eind van de hoge wand slaan we linksaf om een eindje verderop bij de ketel uit te komen. In de richting van de voorkant van het wrak kun je op de ketel ‘plukjes’ van zo’n tien tot vijftien dubbele waaierkokerwormen (Bispira volutacornis) tegenkomen. Ook dit is een zeldzame soort, waarvan dit wrak pas de tweede bekende locatie is in ons land. De ketel bevat condensatorbuizen waarin bovendien veel jonge congeralen en gehoornde slijmvissen een woning hebben gevonden, evenals platte oesters. Van deze laatste soort waren vroeger grote riffen in onze zee, maar ze zijn in die vorm vrijwel volledig verdwenen. Het is hoopvol om te zien dat ze op dit wrak in ieder geval goed aanwezig zijn. Ook een enkele kleine wijde mantel valt hier soms te spotten.

Na een rondje om de ketel vervolgen we de tocht over het lagere deel van het wrak, waar nog wat van de lading te vinden is. Een deel van de lading bestond uit bijzondere waterflesjes, ooit gemaakt door mineraalwaterfabriek C.J. van Rassel in Utrecht. Ze bevatten een soort kogeltjes om te voorkomen dat de flesjes leeglopen als ze op de kop worden gehouden. Een mooi zelfsluitend systeem. Een ander deel van de lading bestaat uit stukken toiletpot en grote canvasrollen, waartussen luipaardgrondeltjes zich verschuilen. Inmiddels wordt het tijd om de ankerlijn op te gaan zoeken en de opstijging te starten, je was weer mooi Pispot!

Voor wie en hoe?

Wrakduiken in de Noordzee is niet voor iedere recreatieve duiker weggelegd. Je zult een hele dag weg zijn met een boot, zoals de Aquila. Als de golfhoogte het toestaat om uit te varen, ben je met ruim vier uur bij het Pispottenwrak. Vervolgens maak je je duik op de kentering. Minimale eisen zijn een 15 liter duikfles, bij voorkeur gevuld met nitrox. Natuurlijk ben je minstens 2*, heb je een wrakduikcursus gevolgd en kun je goed met een reel overweg. Ga bovendien altijd met een ervaren duiker of instructeur mee als je nog niet zoveel Noordzee-ervaring hebt.

 

Cor Kuyvenhoven